en ارزیابی ریسک مدیریت پسماندهای شهری با استفاده از تکنیک EFMEA و TOPSIS (مطالعه موردی: منطقه 6 شهرداری تهران) Environmental Health, Sciences, and Engineering Environmental Health, Sciences, and Engineering پژوهشي Original Article <div dir="rtl"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:IRANsanslighter;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">مقدمه :</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> در این تحقیق به منظور شناسایی،‌رتبه بندی و ارزیابی ریسک های محیط زیستی &nbsp;در بخش نگهداری و جمع آوری مکانیزه سیستم مدیریت پسماند منطقه </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">6 شهرداری تهران با هدف تعیین مکان ایمن برای احداث جایگاه‌های استقرار سیستم های مکانیزه جمع&shy; کننده و ذخیره سازی پسماند‌های شهری انجام شد.</span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">روش تحقیق :</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black">&nbsp; در ابتدا معیارهای موثر در مکانیابی استقرار سیستمهای مکانیزه جمع&shy; آوری و ذخیره پسماندهای شهری در منطقه </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">6</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> تهران در </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">7</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> بخش (اقتصادی- اجتماعی، کالبدی- فضایی، هیدرولوژی و اقلیم، زمین &shy;شناسی، پدافند غیرعامل ) مورد شناسایی&nbsp; قرار گرفتند سپس &nbsp;در قالب </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">7</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> معیار اصلی و </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">35</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> عامل طبقه بندی گردیده و ارزیابی ریسک عامل ها از طریق تکنیک </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">FMEA</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">&nbsp;&nbsp; مورد ارزیابی قرار گرفته و &nbsp;در نهایت &nbsp;برای اولویت بندی عامل ها از روش </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">TOPSIS</span></span><span style="color:black"> استفاده گردید.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">یافته ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black">&nbsp; نتایج ارزیابی ریسک به روش </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">FMEA</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> مشخص نمود سیستم ذخیره‌سازی و جمع‌آوری مکانیزه منطقه </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">6</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> تهران براساس شاخصهای پدافند غیرعامل و محیط‌زیست در سه سطح (بالا، متوسط، کم) طبقه&shy;بندی شدند که&nbsp; %</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">69</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> از خطرات درسطوح&nbsp; پایین، %</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">17</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> در سطوح متوسط و %</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">14</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> در سطوح بالا قرار داشتند. نتایج رتبه بندی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">TOPSIS</span></span><span style="color:black"> نشان داد </span><span lang="FA"><span style="color:black">عامل </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">فاصله از ایستگاه آتش&shy;نشانی ،</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">فاصله از گسل و </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">عامل </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">فاصله از پست برق به ترتیب با اعداد مشابهت به راه حل ایده آل(</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Cli</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">) به میزان0.861، 0.774 و 0.771&nbsp; به عنوان بالاترین عوامل ریسک مشخص گردیدند. از طرف دیگر عامل فاصله از ایستگاه&shy;های تقلیل فشار گاز با </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Cli</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> به میزان 0.134 به عنوان کم اهمیت ترین عامل ریسک تعیین گردید.</span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">نتیجه گیری :</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> &nbsp;به علت دقت بالا و توانایی استفاده از نرم افزارهای صفحه گسترده در روش&nbsp; </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">TOPSIS</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"> لذا&nbsp; در ارزیابی ریسک محیط زیستی می توان بی نهایت ریسک را براساس بی نهایت شاخص رتبه بندی نمود. براساس نتایج بدست آمده در این تحقیق مشخص گردید در استقرار ایستگاه های نگهداری و جمع آوری جدید پسماندهای شهری در منطقه مورد مطالعه، بایستی متناسب با جمعیت پذیری نواحی و رعایت فاصله مناسب از ایستگاه های آتش نشانی، ضروری است استقرار سیستم ها در محوطه های&nbsp; باز و وسیع مکانیابی و طراحی گردد. </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:normal"><b><span style="color:black">Background: </span></b><span style="color:black">We assessed and ranked environmental risks in the mechanized urban waste collection and storage systems in Tehran municipality (Iran) to locate safe areas for the establishment of these systems.</span><b><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black"></span></span></b></span><br> <span style="line-height:normal"><b><span style="color:black">Methods: </span></b><span style="color:black">This descriptive-analytical study first identified and classified the effective factors in locating the mechanized systems of the studied district in seven criteria (socioeconomic, physical-spatial, hydrological-climatic, geological, and three passive defenses including dispersion, lifeline, and high-risk facilities). Risk factors were evaluated using the FMEA technique and prioritized using the TOPSIS method.</span></span><br> <span style="line-height:normal"><b><span style="color:black">Results: </span></b><span style="color:black">The FMEA results classified the identified passive defense and environmental risks into three levels (high, medium, low), with 69% of the risks at the low level, 17% at the medium level, and 14% at the high level. The TOPSIS ranking results identified &quot;Distance to nearest fire station&quot;, &quot;Distance to a fault&quot; and &quot;Distance to power substation&quot; as the highest risk factors with the similarity to ideal solution (cl_i)values of</span> <span style="color:black">0.861, 0.774 and 0.771, respectively, as well as &quot;Distance to gas pressure-reducing stations&quot; (cl_i = 0.134) as the least important risk factor.</span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black"></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><b><span style="color:black">Conclusion: </span></b><span style="color:black">New urban waste collection and storage stations in the studied district should be established according to the population of the areas and at a suitable distance to the nearest fire stations. Further, locating and designing these systems in wide open spaces is highly essential.</span></span></span></span> ارزیابی ریسک, مدیریت پسماند, سیستم جمع آوری مکانیزه, روش TOPSIS, تکنیک FMEA Risk Assessment, Waste Management, Mechanized Collection System, TOPSIS method, FMEA technique, 191 201 http://jhehp.zums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-549-2&slc_lang=en&sid=1 Mohsen Amiri محسن امیری amirimohsen110@yahoo.com 100319475328460012373 0000000286539300 No Department of Environment, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه محیط زیست، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mojgan Zaeimdar مژگان زعیم دار zaeimdarmojgan@gmail.com 100319475328460012374 0000000165672834 Yes Department of Environment, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه محیط زیست، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Hamidreza Khaledi حمیدرضا خالدی k_khaledi2000@yahoo.com 100319475328460012375 0000000255965411 No Department of Agriculture, Yadegar Imam Khomeini branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه کشاورزی، واحد یادگار امام (ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Sahar Rezaian سحر رضاییان S_rezaian@yahoo.com 100319475328460012376 0000000300148956 No Department of Environment, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran. گروه محیط زیست، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.